ŞEREFİYE NEDİR? (DEĞERLENME VERGİSİ)

 

Kamunun karar ve etkinlikleri sonucunda, belli bir yerdeki taşınmaz malların artan değerleri üzerinden yerel yönetimlerin aldığı bir tür taşınmaz vergisi . (*)

Şerefiye, kamu tüzel kişilerinin gerçekleştirdikleri bayındırlık ve altyapı hizmetleri  ve imar uygulamalarından dolayı, kişilerin malvarlıklarında meydana gelen değer artışlarıdır. Malvarlığında değer artışı meydana gelen kişilerin bu artışa sebep olan faaliyetlerin harcamalarına  katılmalarına ve bu konudaki yükümlülüğe şerefiye denmektedir.

Kamu tüzel kişilerinin özellikle belediyelerin altyapı ve bayındırlık hizmetlerinden dolayı bazı kişilerin mal varlıklarının değeri artar. Yeni yolların açılması, mevcut yolların daha iyi hale getirilmesi, park ve bahçelerin kurulması gibi faaliyetler, yapıldığı yerlerdeki gayrimenkullerin değerini artırır. Bu değer artışının sebebi belediye hizmetleridir. Belediye gelirleri arasında bulunan Harcamalara Katılma Payı”, yapılan hizmeti finansa etmek amacı ile alınmaktadır.

1580 sayılı yasa 1930 yıllarının şartlarına göre yürürlükte olan vergilere göre düzenlendiği için bu konuda yeterli olamamaktadır. Nitekim belediyelerin gelirlerini düzenleyen 110. maddede bir takım gelirler arasında harcamalara katılma paylarından da söz edilmektedir. Ancak 1981 yılında çıkarılan 2464 sayılı Belediye Gelirleri yasası yürürlüğe girince 110 ve 116. maddeler güncelliğini kaybetmiştir. Belediye gelirleri yasasının 3. kısmında “Harcamalara katılma payları başlığı altında; yol, kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına katılma payları sayılmıştır. Dolayısıyla düzenlemenin şerefiye ile ilgisi yoktur.

Yasanın 86. maddesinde yol harcamaları belirtilmiştir. Buna göre “Belediyelerce ya da belediyelere bağlı müesseselerce alttaki şekillerde inşa, tamir ve genişletmeye tabi tutulan yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden “Yol Harcamalarına Katılma Payı” alınır.

Kooperatiflerdeki Şerefiyelerin hesaplanmasında dairenin, kat yüksekliği, yönü, güneş alması, gürültü, yola merkeze uzaklığı,

manzara noktaları vb.belirleyiciler bölgenin özelliklerinin getirdiği önem sırasına göre belirlenen yüzdelerle (bu yüzdeler

değişebilir) bir puanlama yapılarak yapı maliyetindeki oran bulunur. Bu yüzdeler ve bulunan şerefiye bedeli her dairenin

özelliklerine göre değişir. Şerefiyeler – ve + olarak ortaya çıkabilir.Yani kimi daire üste ödeme yaparken kimi daireler de geri

para alabilirler.Toplanan şerefiye bedelleri ile geri alınan şerefiye bedellerinin toplamı birbirine eşittir.

(*)Kentbilim Terimleri Sözlüğü;Prof.Dr. Ruşen KELEŞ, TDK,1980

 

TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı) NEDİR ?

Bir yapının parsel tabanında kapsadığı inşaat alanının parsel alanına oranıdır

KAKS (Kat Alanı Kat Sayısı) NEDİR ?

Bir yapının toplam inşaat alanının parsel alanına oranıdır.

SÜRVEYAN NEDİR ?

Görevlendirildiği şantiyede fenni mesulün direktifleri ile yapının fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olarak yapılabilmesi için, yapı ile ilgili inşaat, tesisat, imalat, tadilat, tamirat ve her türlü inşaat işlerinden sorumlu olan ve aldıkları eğitime göre teknik öğretmen, yüksek tekniker, tekniker, teknisyen ünvanını taşıyanlar ile lise mezunu olup 3308 sayılı Kanuna göre ustalık belgesi alan fen adamıdır.

TUS NEDİR ?

 

Teknik Uygulama Sorumlusu (TUS), Proje müellifleri kendileri olsun veya olmasın, yapının yürürlükteki kanun, imar planı, ilgili yönetmelik hükümleri, Türk standartları, teknik şartnameler, 11.1.1974 tarih ve 14765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşçi Sağlığı ve İş güvenliği Tüzüğü ile fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olarak düzenlenen ruhsat eki projelerine göre gerçekleştirilmesinde ilgili idarelere karşı sorumlu olan ilgili meslek mensuplarıdır

 

NAZIM İMAR PLANI

 

Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır.

 

UYGULAMA İMAR PLANI

 

Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır.

 

MEVZİ İMAR PLANI

 

Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde, bu Yönetmeliğin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan, yürürlükteki her tür ve ölçekteki plan sınırları dışında, planla bütünleşmeyen konumdaki, sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan, raporuyla bir bütün olan imar planıdır.

PARSELASYON PLANI  NEDİR ?

 

İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re’sen tanzim ve tesis ederler. Bir parsel üzerinde birden fazla bina ve tesislerin yapımı gerektiğinde (Kooperatif evleri, siteler, toplu konut inşatı gibi)

 

REVİZYON İMAR PLANI

 

Gerek nazım ve gerekse uygulama imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği ve uygulamasının problem olduğu durumlarda; planın tümünün veya büyük bir kısmının plan yapım tekniklerine uyularak yenilenmesi sonucu elde edilen plandır.

1/1000 ÖLÇEKLİ PLAN TEKLİFLERİNDE ARANACAK BELGELER

1/1000 Ölçekli Mevzii İmar Planı Teklifleri İle 1/1000 Ölçekli İmar Planı Değişiklik sunulduğunda,

  • Tapu kayıt örneği
  • Tapu Tescilinde adı geçen maliklerin eğer kendileri başvurmuyorsa; noterden onaylı muvafakatname veya vekaletnameleri.
  • 1/1000 ölçekli koordineli arsa çapı
  • Arsa kooperatife ait ise, kooperatif ana sözleşmesi ve üye sayısı
  • Plan açıklama raporu
  • Ve teklif planları
  • Jeolojik etüd raporu
  • ÇED Yönetmeliği çerçevesinde gerekiyorsa ÇED raporu
  • Plan inceleme harcı
  • Müelliflik kaydı.

İNŞAAT RUHSATI NASIL ALINIR ?

 

Yapı ruhsatiyesi almak için belediye, valilik bürolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. Dilekçeye sadece tapu (istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa, ebatlı kroki eklenmesi gereklidir. Belediyeler veya valiliklerce  ruhsat ve ekleri incelenerek eksik ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir. Eksik veya yanlış olduğu takdirde; müracaat tarihinden itibaren onbeş gün içinde müracaatçıya ilgili bütün eksik ve yanlışları yazı ile bildirilir. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak müracaattan itibaren en geç onbeş gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir.

 

YAPI KULLANMA İZNİ NASIL ALINIR ?

 

Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik bürolarından yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir. Belediyeler, valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek mecburiyetindedir. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamının veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır..

 

18 MADDE UYGULAMASI NEDİR ?

 

İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya denmektedir. Bu uygulama 3194 sayılı İmar Yasası’nın 18. Maddesinde tanımlandığından olduğundan bu adla tanımlanmaktadır. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında “düzenleme ortaklık payı” olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde otuzbeşini geçemez. Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, cami ve karakol gibi umumi hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesis lerden başka maksatlarda kullanılamaz.

HİSSELİ ARSALARIN SATIŞI NASIL OLUR?

Arsa hisseli ise alınan hissenin, ortak mülkiyete tabi arsa üzerinde tespitini yapmak mümkün değildir. Parselasyon planı yapılmış ise parselin kroki üzerinde noter tarafından tastik edilmesi suretiyle hangi kişiye satıldığının belirlenmesi yapılabilir.

KÖYE EV YAPMA KOŞULLARI NELERDİR?

 

Bir köye ev yapma koşulları arsanın “Köy Yerleşik Alanı” içerisinde veya dışarısında olması ile farklılaşmaktadır.

Her iki alanda da 3194 sayılı İmar Yasası’na bağlı olarak çıkartılan “Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği” hükümleri geçerlidir.

Söz konusu yönetmeliğe göre;

Eğer arsa, “Köy Yerleşik Alanı” içerisindeyse;

·                    Köy yerleşik alanlarında sadece köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca yapılacak konut, tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar ile köy odası, köy camii ve benzeri köy ortak yapıları inşaat ve yapı kullanma iznine tabi değildir. Ancak, yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve Köy ihtiyar heyetinden izin alınması şarttır.

·                    Yukarıdaki sayılan yapılar dışındaki ruhsata tabi yapılara inşaat ve yapı kullanma izni, Valiliklerce verilir.

·                    Köy ve mezarlıkların yerleşik alanları içinde yapılacak ifraz işlemlerinde, parsel genişlikleri (10.00)m ‘den parsel derinlikleri de (20.00)m. den az olamaz.

·                    İfraz suretiyle meydana gelecek yol, otopark, yeşil alan gibi yerle düzenleme ortaklık payı köy tüzel kişiliği adına bedelsiz terkedilir. Bu oran parselin %35 inden fazla olamaz.

·                    Bina cephe ve istikametlerinin, köy mevcut teşekkülü esas alınarak tayin ve tesbitine Köy İhtiyar Heyeti yetkilidir.

·                    İfraz edilmedikçe bir parsel üzerine lüzumlu müştemilat binaları dışında birden fazla yapı yapılamaz.

·                    Köy ve mezarların yerleşik alanlarında taban alanı kat sayısı (müştemilat da dahil) % 50’yi geçemez.

Eğer arsa Köy yerleşim alanı içerisinde değilse;

·        TAKS: %5   (Taban Alanı Katsayısı-Bir yapının parsel tabanında kapsadığı inşaat alanın parsel alanına oranı.)

·        Maksimum inşaat alanı 250 m2.

·        H: 6.50 m. (Yükseklik)

·        Parselin Kadastral yola cephesi olması gerekir.

·        Eğer parsel çok büyük olduğunda çeşitli nedenlerden dolayı ifraz söz konusu ise, ifrazlardan (bölünme) sonra elde edilecek her parsel 5000 m2’den küçük olamaz. Bu parsellerin tapu kadastro veya tapulama haritasında bulunan veya var olan bir yola, yapılan ifrazdan sonra en az 25 m. cephesi bulunması zorunludur.

·        İmar durumu almak için, Tapu veya tapu yerine geçecek belge ve Röperli kroki ile Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü’ne başvurmak gerekmektedir. Alınacak imar durumu doğrultusunda hazırlanacak proje ile yine Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü’ne başvurularak ruhsat almak mümkündür. Arsa, köy yerleşik alanı dışında olduğunda muhtardan izin almak söz konusu değildir.

 

YABANCI UYRUKLULAR TÜRKİYE’DE GAYRİMENKUL EDİNEBİLİR Mİ?

 

2644 sayılıTapu Kanunu’na göre, yabancı şahısların Türkiye’de satış veya diğer yollarla gayrimenkul edinmeleri, mütekabiliyet (karşılıklılık) ve yasal sınırlamalara uygunluk koşullarının bir arada bulunmasına bağlıdır. Anayasa’nın 16. maddesine göre yabancıların gayrimenkul edinmeleri ve bunlar üzerinde yapacakları tasarruflar, uluslararası hukuka uygun olarak ve ancak yasayla sınırlanabilir.

Karşılıklık esasına göre, bir yabancı ülke vatandaşının, Türkiye’de gayrimenkul mal edinmesi, Türk vatandaşlarının da o ülkede gayrimenkul mal edinmesine kanunen izin verilmiş olması ve bu hakkın da fiilen uygulanabilmesidir. Buna göre, Almanya, ABD, Arjantin, Avustralya, Avusturya, Barbados, Belçika, Brezilya, Dominik, El Salvador, Fransa, Gabon, Guetamala, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İspanya, İtalya, Kanada, KKTC, Kolombiya, Lüksenburg, Malavi, Mısır, Norveç, Orta Afrika, Panama, Peru, Somali, Şili, Tanzanya, Venezüella ve İsrail uyruklu şahısların Türkiye’de gayrimenkul edinmesi serbesttir

 

KADASTRO NEDİR ?

Taşınmaz malların konumlarını, sınırlarını, alanlarını belirleyip bir plan üzerinde gösterme eylemi.

ARSA ALIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİM ?

Öncelikle alınacak olan arsanın tapusunun olup olmadığına hisseli ya da müstakil tapulu olup olmadığına bakılır. Arsanın ait olduğu bölgenin Tapu Sicil Müdürlüğü’nden alınacak olan arsanın tapu kayıtlarında ipotek, haciz ya da kısıtlayıcı bir durum olup olmadığı kontrol edilir. Arsanın ait olduğu ilçe/belde varsa büyükşehir belediyesinden alınacak olan arsanın pafta, ada, parsel numaraları belirtilerek planlardaki durumu ve bölgenin jeolojik yapısı öğrenilir. Bilgiler tamamlanınca tapudan satış gerçekleşir. Noterden yapılan satışlar tapuda geçerli değildir.

EMLAK BEYANNAMESİ İÇİN GEREKLİ EVRAKLAR LİSTESİ

Vatandaşın Belediyeye Doğrudan Başvurması Durumunda İstenen Belgeler Listesi:

  • Tapu sahibinin nüfus cüzdanı
  • Tapu sahibinin adresi
  • Tapu sahibinin telefon numarası
  • Tapu fotokopisi

Vatandaşın Belediyeye başka Bir Şehirden Başvurması Durumunda Gerekli Evrak ve İşlemler Listesi:

  • Herhangi bir Belediyeden bina, arsa ya da arazi beyannamesi boş formu alınarak;
  • Vatandaşın binası varsa, bina beyannamesi formunu doldurmalı,
  • Vatandaşın arsası varsa, arsa beyannamesi formunu doldurmalı,
  • Vatandaşın arazisi varsa, arazi beyannamesi formunu doldurmalı.
  • Doldurulan beyanname, hangi Belediye sınırları içinde ise o Belediyeye posta ile gönderilmeli
  • Belediyeye gönderilen beyanname için tahakkuk fişi kesilerek posta çeki hesap numarası ile birlikte ilgilisine gönderilmeli
  • İlgili kişi kesilen tahakkuk fişine göre, Belediyenin hesap numarasına parayı yatırmalıdır.

İZALE-İ ŞÜYU NEDİR?

Bir taşınmaz üzerinde, hisseli mülkiyeti olan iki ya da daha çok kişinin, söz konusu taşınmazı aralarında bölüştürmeleri ve bölüşmede anlaşma olmazsa, taşınmazın bir bütün olarak satılarak ele geçen paranın sahipler arasında bölüştürülmesi

ARSA OFİSİ NEDİR ?

Ülkemizde, 1950 yıllarından itibaren hız kazanan kentleşme olgusu karşısında yerel yönetimlerin, kentsel çalışmalara tahsis edilen planlanmış ve alt yapısı tamamlanmış arsa üretiminde yetersiz kalmaları sonucu, 1960 lı yıllardan itibaren bu konuda kamu yönetiminin merkezi bir kuruluş aracılığıyla müdahalesini zorunlu hale getirmiştir. Bu nedenle 29.04.1969 tarihinde kabul edilen 1164 sayılı Kanunla İmar İskan Bakanlığına bağlı, Kamu Tüzel Kişiliğine haiz ve Döner Sermayeli ARSA OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ kurulmuştur.

Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü, kuruluşundan 12.09.1989 tarihine kadar İmar ve İskân (Bayındırlık ve İskân 26.11.l983) Bakanlığının bağlı kuruluşu iken, bu tarihte Maliye ve Gümrük Bakanlığına, 28.05.1999 tarihinde Başbakanlığa, 28.06.2001 tarihinde de Devlet Bakanlığının bünyesindeki Konut Müsteşarlığına bağlanmıştır. Konut Müsteşarlığı da 27.11.2002 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bağlanmıştır. Ancak, Konut Müsteşarlığının 31.07.2003 tarihinde kaldırılması sonucu, Genel Müdürlük 14 Ağustos 2003 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bağlanmıştır.

 

SİT NEDİR ?

Artistik, tarihsel, etnoğrafik, edebi, ya da efsanevi homojenlik ve ilginçlikleri nedenleriyle korunmaları ve değerlendirilmeleri gereken, doğanın ya da insan ile doğanın birlikte oluşturdukları topoğrafik bölgelerdir.*

Sit Türleri:

·        Doğal Sit

·        Tarihsel Sit

·        Bilimsel Sit

·        Kentsel Sit

·        Karmaşık Sit

 

MÜCAVİR ALAN NEDİR ?

 

İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş olan alanlardır

 

REKREASYON ALANI NEDİR?(DİNLENME YERİ)

 

Kentlerin düzentasarlarında ve bölgesel tasarlarda, insanların dinlenmeleri ve eğlenmeleri için, kişi başına belli bir büyüklükten daha az olmamak üzere ayrılan alan. (*)

 

GETTO NEDİR?

 

Bir kentin herhangi bir azınlıkça yerleşilen bölümüne genel olarak  “ Getto
ya da geto” denir. İbranice kökenli bu sözcük özelde Almanya ve Doğu Avrupa
şehirlerinde eskiden Yahudilere ayrılan sonra da Yahudi semtlerine verilen
bir addır. Genelde kötü koşulların hakim olduğu bölgeler için kullanılır.

 

HİNTERLAND NEDİR? 

 

Bir kenti, kentler dizisini ya da bölgeyi çevreleyen ve onunla yakın ekonomik ve toplumsal etkileşim içinde bulunan bölge.

SATIN ALINAN EMLAKTA KİRACI VARSA NE YAPILABİLİR?

 

Gayrimenkulun sahibi, mülkü kullanma gereksiniminde ise, satın alma tarihinden itibaren bir ay içerisinde kiracıya durumu ihtarname ile bildirerek, satın alma tarihinden sonraki 6 ay içerisinde kiracıya tahliye davası açabilir. Bu mülkü, yeni satın alan kişi, eski sahibi ile kiracı arasında yapılmış sözleşmenin tüm hükümlerini de devralmış olur. Bunedenle kira sözleşmesinin sonunda ihtiyaç sebebi ile dava açma hakkına sahiptir. Fakat bu sürenin uzun olması durumunda, kanun bu süreyi beklemeden kiracıyını tahliye olması için 6 ay gibi bir süre tanımış ve bu sürenin sonunda tahliye davası açılabilmesini hükme bağlamıştır. Bunun için meskenin yeni sahibinin, gayrimenkulu satın aldığı tarihten itibaren bir ay içerisinde noter kanalı ile ihtar çekerek burayı satın aldığını, be meskene gereksinimi olduğunu, bu nedenle de bu tahliyenin istendiğinin bildirilmesi gerekir.

 

ŞERH NEDİR?

Kamulaştırılması kararlaştırılan toprakların başka amaçlarla kullanılmasını, vurgunculuğa konu yapılmasını önlemek ve genel olarak taşınmazlar üzerinde başkalarının olan hakları belirtmek amacıyla, bu durumun tapu kütüğüne işlenmesi

ZİLYETLİK NEDİR?

Bir kimseye, bir taşınmazın sahibi olmaksızın, ondan yararlanma hakkının verilmesi

ŞUF’A HAKKI NEDİR?

Özel kişilerin elinde bulunan bir taşınmazın, sahibince satışa çıkarıldığında, öncelikle devlet, kent yönetimi ve öteki kamu kuruluşlarına satılmasını öngören sınırlama; kamu kuruluşlarına bu amaçla tanınan öncelikli satın alma hakkı

ÇÖKÜNTÜ BÖLGESİ NEDİR?

Bir kentin merkezinin toplumsal ve ekonomik etkenlerle gelişmesi engellenen, taşınmazları sürekli olarak değer yitiren, yoksulluk yuvası niteliği kazanmaya yüz tutmuş bölümü

SIHHİ MÜESSESE NEDİR?

Bakkal, şarküteri, süpermarket, kuruyemişçi, kurukahveci, ekmek bayii, manav, lokanta, pizzacı, yemek satış yerleri, pastaneler, çay bahçeleri, taksi yazıhaneleri gibi çok çeşitli adlar altında faaliyet gösteren işletmelerdi.

Sıhhi müesseselerin sınıf ve özelliklerine göre aranacak nitelikler, 09.3.1989 tarihli ve 20103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik”te açıklanmıştır.

Sıhhi nitelikte işyerlerinden birisini açmak isteyenler; yapacağı işin niteliğine göre Yönetmelikte belirtilen ölçütlere uygun olarak işyerini veya işletmesini düzenledikten sonra, sıhhi müesseseler için Yönetmelikte gösterilen formu doldurarak yetkili makama verilecektir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Kanun ve bu Kanunun Uygulama Yönetmeliğine göre; bu Kanunun uygulanmayacağı işyerleri dışında kalan ve Yönetmelik Ek-4 ünde sayılan sıhhi müesseseler;

  • Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan tüm işyeri ve işletmeler valilik ve kaymakamlıklarca,
  • Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan tüm işyerleri ve işletmeler belediyelerce, ruhsatlandırılacaktır.

Başvuru formu eksiksiz olarak doldurulmuşsa, ilgiliye en geç başvurusunu izleyen iş günü içerisinde “işyeri açma ve çalışma ruhsatı” verilir.

Ancak, ilgilinin beyanına göre düzenlenen ruhsat müktesep hak doğurmaz.

 

GAYRİ SIHHİ MÜESSESE NEDİR?

Gayrı sıhhi (sıhhi=sağlıklı olmayan) müesseseler, yani işyerleri; faaliyette bulundukları alan itibariyle gerek çıkardıkları koku, duman ve gürültü yönünden, gerekse üretim sonucunda meydana gelen zararlı atıklar nedeniyle çevresinde bulunan insanlara fiziksel, ruhsal ve sosyal yönlerden az ya da çok zarar veren veya zarar verme ihtimali bulunan müesseselerdir.

İnsanları etkileyen bu zararlarının yanı sıra, üretim faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan tehlikeli ve zararlı atıklar da hava, su ve toprağın kirlenmesine sebep olarak hayvan veya bitki gibi diğer canlılara da zarar vermektedir.

1930 yılında yürürlüğe giren 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun “Gayri Sıhhi Müesseseler” başlıklı 268-275 inci maddeleri uyarınca çevre ve toplum sağlığının korunması açısından önem arzeden gayri sıhhi müesseselerin zararlı etkilerinin yok edilmesi veya en az düzeye indirilmesi ve doğal kaynakların kirlenmelere karşı korunması için gayri sıhhi müesseselerin kontrol altına alınması, ruhsatlandırılması ve denetlenmesindeki usul ve esasları belirlemek amacıyla 1995 yılında Sağlık Bakanlığı’nca “Gayri Sıhhi Müesseseler Yönetmeliği” yürürlüğe konulmuştur.

Gayri Sıhhi Müesseseler Yönetmeliği gereğince;

  • Birinci sınıf gayri sıhhi müesseseler Sağlık Bakanlığınca,
  • İkinci sınıf gayri sıhhi müesseseler Valiliklerce,
  • Üçüncü sınıf gayri sıhhi müesseseler merkez ilçe sınırları içinde valiliklerce, diğer ilçelerde kaymakamlıklarca, ruhsatlandırılacaktır.

LİNEER (DOĞRUSAL) KENT NEDİR?

Bir karayolunu, denizyolunu ya da akarsuyu izleyen ya da deniz kıyısını izleyerek giden bir yol boyunca uzanan, uzunlamasına bir plana göre gelişmekte olan, gelişmesi istenen kent

 

 GENTRIFICATION NEDİR ?

 

(Soylulaştırma-Müstesnalaştırma )

Sosyo-kültürel açıdan bozulmuş, çöküntüye uğramış, dolayısıyla fiziksel çevresi de bozulmuş alanlarda, özellikle de tarihi kent parçalarında sosyal yapının ıslah edilmesi.